Η σάρωση δικτύου (Network scanning) είναι μια κρίσιμη και θεμελιώδης τεχνική στον τομέα της κυβερνοασφάλειας,
που χρησιμεύει ως ουσιαστικό μέρος τόσο των επιθετικών όσο και των αμυντικών στρατηγικών.
Επιτρέπει στους επαγγελματίες ασφαλείας να χαρτογραφήσουν μια υποδομή δικτύου, να εντοπίσουν ευπάθειες
και να διατηρήσουν την ορατότητα των συσκευών και των συστημάτων του δικτύου.
Σαρώνοντας το δίκτυο, οι επαγγελματίες είναι σε θέση να εντοπίσουν ανοιχτές θύρες, τρέχουσες υπηρεσίες και
πιθανές αδυναμίες που θα μπορούσαν να εκμεταλλευτούν οι επιτιθέμενοι.
Αντίστροφα, οι επιτιθέμενοι χρησιμοποιούν τη σάρωση δικτύου για αναγνώριση, συλλέγοντας πληροφορίες
σχετικά με τους διαθέσιμους στόχους πριν εξαπολύσουν πιο στοχευμένες επιθέσεις, όπως exploits ή απόπειρες
άρνησης υπηρεσίας (DoS).
Η διαδικασία σάρωσης δικτύου ξεκινά συνήθως με την ανακάλυψη κεντρικού υπολογιστή (host discovery), η οποία εντοπίζει
τις ενεργές συσκευές στο δίκτυο.
Αυτό μπορεί να επιτευχθεί μέσω εργαλείων που αξιοποιούν το πρωτόκολλο επίλυσης διευθύνσεων (ARP) ή το ICMP χρησιμοποιώντας σαρώσεις ping (ping sweeps),
και οι δύο είναι μέθοδοι για τον προσδιορισμό του ποιες συσκευές είναι ενεργές και αποκρίνονται
εντός ενός συγκεκριμένου εύρους.
Μόλις εντοπιστούν οι ενεργοί hosts, η σάρωση συνεχίζεται με την ανίχνευση θυρών (port detection), όπου
ο στόχος είναι να προσδιοριστεί ποιες θύρες είναι ανοιχτές, κλειστές ή προστατεύονται από τείχη προστασίας (firewalls).
Αυτό είναι ζωτικής σημασίας, επειδή οι ανοιχτές θύρες συχνά εκθέτουν υπηρεσίες που θα μπορούσαν να δεχθούν επίθεση.
Υπάρχουν διάφορες τεχνικές για τη σάρωση θυρών, συμπεριλαμβανομένων των σαρώσεων SYN που είναι "αόρατες" (stealthy) και
δεν ολοκληρώνουν μια πλήρη χειραψία TCP, καθιστώντας τες πιο δύσκολες στον εντοπισμό, των σαρώσεων connect που
ολοκληρώνουν την πλήρη χειραψία και επομένως είναι πιο εύκολο να εντοπιστούν, και πιο παραπλανητικών μεθόδων όπως
null scans, fin scans ή Xmas Tree scans.
Αυτές οι μέθοδοι ποικίλλουν ως προς την ανιχνευσιμότητά τους και μπορούν να χρησιμοποιηθούν ανάλογα με την ανάγκη του επιτιθέμενου
να αποφύγει τον εντοπισμό ή να παρακάμψει συγκεκριμένους μηχανισμούς ασφαλείας.
Μόλις ολοκληρωθεί η φάση σάρωσης θυρών και η κατάσταση των θυρών (ανοιχτή, κλειστή,
φιλτραρισμένη) είναι γνωστή, το επόμενο βήμα είναι η απαρίθμηση υπηρεσιών (service enumeration).
Η απαρίθμηση υπηρεσιών προχωρά ένα βήμα παραπέρα εντοπίζοντας τις συγκεκριμένες υπηρεσίες που εκτελούνται στις
ανοιχτές θύρες.
Αυτό μπορεί να γίνει μέσω τεχνικών όπως το "banner grabbing", όπου ο επιτιθέμενος στέλνει ένα αίτημα
στην υπηρεσία και αναλύει την απόκριση για πληροφορίες σχετικά με την έκδοση της υπηρεσίας
ή τις ρυθμίσεις.
Για παράδειγμα, ένα απλό αίτημα HTTP σε έναν διακομιστή ιστού μπορεί να αποκαλύψει τον τύπο του διακομιστή.
Για παράδειγμα, αν χρησιμοποιεί Apache ή NGINX και την έκδοσή του.
Η απαρίθμηση υπηρεσιών επιτρέπει στους επαγγελματίες ασφαλείας να εντοπίζουν ξεπερασμένες υπηρεσίες, λανθασμένες ρυθμίσεις
ή υπηρεσίες που εκτίθενται άσκοπα, τις οποίες μπορούν να εκμεταλλευτούν οι επιτιθέμενοι.
Ένα πραγματικό παράδειγμα σάρωσης δικτύου θα ήταν ένας διαχειριστής συστημάτων που σαρώνει το
εσωτερικό του υποδίκτυο, για παράδειγμα .1.0, για να εντοπίσει ενεργούς hosts, ανοιχτές θύρες και υπηρεσίες.
Ο διαχειριστής θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει το Nmap, ένα δημοφιλές εργαλείο σάρωσης δικτύου, για να εκτελέσει μια σάρωση
με διάφορες επιλογές όπως -sS για σάρωση SYN, -sV για ανίχνευση έκδοσης υπηρεσίας,
και -O για αναγνώριση λειτουργικού συστήματος (OS fingerprinting).
Η εκτέλεση μιας εντολής, όπως nmap -sS -sV -O, θα επέστρεφε έναν ολοκληρωμένο χάρτη του
δικτύου καταγράφοντας ενεργούς καταλόγους, ενεργούς hosts, τις ανοιχτές θύρες τους, τις υπηρεσίες που εκτελούνται
σε αυτές τις θύρες και τα λειτουργικά συστήματα των συσκευών.
Αυτός ο χάρτης επιτρέπει στον διαχειριστή να εντοπίζει κινδύνους, μη εξουσιοδοτημένες συσκευές ή ευάλωτες
υπηρεσίες που ενδέχεται να εκτίθενται σε απειλές.
Η σάρωση δικτύου χωρίζεται τυπικά σε τρεις διαδοχικές φάσεις: ανακάλυψη κεντρικού υπολογιστή, σάρωση
θυρών και απαρίθμηση υπηρεσιών.
Κάθε φάση βασίζεται στην προηγούμενη, δημιουργώντας μια ολοκληρωμένη εικόνα του δικτύου και
των σχετικών κινδύνων του.
Ανακάλυψη Κεντρικού Υπολογιστή: Η πρώτη φάση της σάρωσης δικτύου είναι η ανακάλυψη κεντρικού υπολογιστή, όπου ο στόχος
είναι να εντοπιστεί ποιες συσκευές ή συστήματα είναι ενεργά σε ένα δίκτυο.
Η ανακάλυψη κεντρικού υπολογιστή μπορεί να επιτευχθεί χρησιμοποιώντας διαφορετικές τεχνικές, όπως αιτήματα ηχούς ICMP, χρησιμοποιώντας
εντολές ping, αιτήματα ARP για τοπικά δίκτυα ή ανιχνεύσεις TCP UDP.
Εργαλεία όπως το Nmap και το ARP scan χρησιμοποιούνται συχνά για αυτόν τον σκοπό.
Για παράδειγμα, ένας penetration tester μπορεί να εκτελέσει την εντολή nmap -sn, και στη συνέχεια την IP του
δικτύου, για να πραγματοποιήσει μια σάρωση ping σε ένα εταιρικό υποδίκτυο.
Αυτή η σάρωση θα επιστρέψει μια λίστα ενεργών hosts, που είναι οι συσκευές ή τα συστήματα που αυτή τη στιγμή
αποκρίνονται και συνδέονται στο δίκτυο.
Η ανακάλυψη κεντρικού υπολογιστή είναι ένα κρίσιμο πρώτο βήμα, επειδή βοηθά τον δοκιμαστή να εστιάσει τις προσπάθειες σε ζωντανές
συσκευές, αγνοώντας αυτές που είναι εκτός σύνδεσης.
Η σάρωση θυρών: Μόλις εντοπιστούν οι ενεργοί hosts, η επόμενη φάση είναι η σάρωση θυρών.
Αυτό καθορίζει ποια τελικά σημεία επικοινωνίας, οι θύρες, είναι ανοιχτά στους ενεργούς hosts.
Ελέγχοντας αυτές τις θύρες, ο δοκιμαστής μπορεί να αξιολογήσει την κατάσταση κάθε θύρας, είτε είναι ανοιχτή,
κλειστή ή φιλτραρισμένη από τείχος προστασίας ή άλλον λόγο.
Υπάρχουν διάφοροι τύποι τεχνικών σάρωσης θυρών, συμπεριλαμβανομένων των σαρώσεων SYN, των σαρώσεων connect
(-sT) και των σαρώσεων UDP (-sU).
Οι σαρώσεις SYN προτιμώνται συνήθως για μυστικότητα, καθώς στέλνουν μόνο το πακέτο SYN χωρίς
να ολοκληρώνουν τη χειραψία TCP.
Για παράδειγμα, μετά τη διεξαγωγή μιας σάρωσης SYN, ο δοκιμαστής μπορεί να διαπιστώσει ότι η θύρα 80 ή η θύρα
22 για SSH είναι ανοιχτές σε πολλούς hosts, παρέχοντας πολύτιμες πληροφορίες για τις υπηρεσίες
που εκτελούνται σε αυτά τα συστήματα.
Στη συνέχεια είναι η απαρίθμηση υπηρεσιών.
Η τελική φάση της σάρωσης δικτύου ονομάζεται απαρίθμηση υπηρεσιών, όπου ο
στόχος είναι η συγκέντρωση λεπτομερών πληροφοριών σχετικά με τις υπηρεσίες ή τις εφαρμογές που εκτελούνται στις
εντοπισμένες ανοιχτές θύρες.
Αυτό το βήμα είναι απαραίτητο, επειδή βοηθά στον εντοπισμό πιθανών ευπαθειών ή
λανθασμένων ρυθμίσεων.
Η απαρίθμηση υπηρεσιών χρησιμοποιεί συνήθως ανίχνευση έκδοσης, -sV, ή πιο προηγμένες
μεθόδους όπως το Nmap scripting engine (NSE), για αλληλεπίδραση με υπηρεσίες και καθορισμό
των ακριβών ρυθμίσεών τους.
Για παράδειγμα, ο δοκιμαστής μπορεί να εκτελέσει την εντολή Nmap χρησιμοποιώντας -sV για να εντοπίσει εκδόσεις
υπηρεσιών.
Αυτό μπορεί να αποκαλύψει ότι ο host που εκτελεί HTTP στη θύρα 80 χρησιμοποιεί Apache 2.4.2.9 και SSH
στη θύρα 22 που χρησιμοποιεί OpenSSH έκδοση 7.6, για παράδειγμα.
Τέτοιες πληροφορίες είναι πολύτιμες για τους penetration testers, επειδή μπορούν να
επισημανθούν ξεπερασμένα ή ευάλωτα λογισμικά που πρέπει να διορθωθούν (patched).
Ένα παράδειγμα σεναρίου θεωρεί έναν penetration tester που αξιολογεί ένα εταιρικό
υποδίκτυο όπως το 10.0.0.0.
Ο δοκιμαστής ξεκινά την ανακάλυψη κεντρικού υπολογιστή, εκτελώντας μια σάρωση ping ή σάρωση ARP, στη συνέχεια
για να εντοπίσει 12 ενεργούς hosts στο δίκτυο.
Αυτές είναι συσκευές που είναι συνδεδεμένες στο εσωτερικό του δικτύου.
Εκτελούν μια σάρωση SYN σε καθέναν από τους εντοπισμένους hosts για να ανιχνεύσουν ανοιχτές θύρες,
αποκαλύπτοντας ότι οι θύρες 80 ή 22 είναι ανοιχτές σε ορισμένες από τις συσκευές.
Αφού εντοπίσει τις ανοιχτές θύρες, ο δοκιμαστής προχωρά σε απαρίθμηση υπηρεσιών
και προσπαθεί να προσδιορίσει την έκδοση κάθε συστήματος, Apache έκδοση X και OpenSSH.
Αυτές οι πληροφορίες έκδοσης είναι κρίσιμες και μπορεί να έχουν γνωστές ευπάθειες.
Ο δοκιμαστής μπορεί τώρα να προτείνει συγκεκριμένα μέτρα μετριασμού, όπως την επιδιόρθωση αυτών των
εκδόσεων για την αποτροπή εκμετάλλευσης από τους επιτιθέμενους.
Μετά τον εντοπισμό του ενεργού host, το εργαλείο Nmap μπορεί να εκτελέσει λεπτομερείς σαρώσεις θυρών
για να εντοπίσει ποιες θύρες είναι ανοιχτές, όπως εξηγήσαμε προηγουμένως.
Ωστόσο, όταν πρόκειται για μεγάλα δίκτυα ή τεράστιους χώρους διευθύνσεων,
η ταχύτητα γίνεται σημαντικός παράγοντας.
Εδώ λάμπει το Masscan.
Σε αντίθεση με το Nmap, το οποίο είναι γνωστό για τη λεπτομερή σάρωση, το Masscan είναι βελτιστοποιημένο για ταχύτητα.
Μπορεί να στείλει εκατομμύρια πακέτα ανά δευτερόλεπτο, καθιστώντας το εξαιρετικά γρήγορο
για τη διεξαγωγή αρχικής αναγνώρισης σε μεγάλα εύρη IP.
Το Masscan χρησιμοποιεί τη δική του στοίβα TCP IP, η οποία επιτρέπει στο εργαλείο να σαρώνει
ολόκληρα υποδίκτυα ή μεγάλα δίκτυα ταχύτατα.
Για παράδειγμα, εάν ένας αναλυτής ασφαλείας αναλάβει να σαρώσει ένα μεγάλο
εταιρικό δίκτυο, θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει το Masscan με μια εντολή όπως
masscan και μετά την IP του δικτύου .0.0, το συγκεκριμένο -p και τους αριθμούς θυρών
και το rate που ορίζει πόσο μεγάλα θα είναι τα πακέτα,
το οποίο θα σαρώσει ολόκληρο το υποδίκτυο με πολύ υψηλό ρυθμό για κοινές θύρες
όπως SSH, που είναι στην 22, HTTP ή HTTPS.
Αυτή η δυνατότητα ταχείας σάρωσης επιτρέπει στον αναλυτή να εντοπίσει γρήγορα ποιοι hosts είναι ενεργοί
και ποιες θύρες είναι ανοιχτές, παρέχοντας μια λίστα πιθανών στόχων για περαιτέρω διερεύνηση.
Μόλις το Masscan εντοπίσει ενεργούς hosts και ανοιχτές θύρες,
το Nmap χρησιμοποιείται συνήθως για την εκτέλεση πιο λεπτομερών σαρώσεων σε αυτούς τους στόχους.
Για παράδειγμα, μπορούμε να χρησιμοποιήσουμε τις ετικέτες που χρησιμοποιήσαμε πριν,
όπως -sV, -O για τη διεξαγωγή σαρώσεων SYN και ούτω καθεξής.
Αυτό θα παρέχει λεπτομέρειες σχετικά με την έκδοση του Apache και ούτω καθεξής.
Για όσους προτιμούν μια πιο οπτική διεπαφή για τη διαχείριση σαρώσεων δικτύου,
το ZenMap είναι μια εξαιρετική επιλογή. Το ZenMap είναι μια επίσημη γραφική διεπαφή χρήστη για το
Nmap σχεδιασμένη για να κάνει τις ισχυρές δυνατότητες του Nmap πιο προσιτές στους χρήστες
που μπορεί να μην είναι πολύ άνετοι με τη λειτουργία γραμμής εντολών.
Το ZenMap παρέχει μια διαισθητική διεπαφή για τη διαμόρφωση σαρώσεων Nmap και
την οπτική απεικόνιση των αποτελεσμάτων. Απλοποιεί τη διαδικασία επιλογής τύπων σάρωσης,
καθορισμού στόχων και ερμηνείας αποτελεσμάτων, ενώ το Nmap απαιτεί λεπτομερή εισαγωγή γραμμής εντολών
για τη διαμόρφωση σαρώσεων. Το ZenMap προσφέρει μια φιλική προς το χρήστη εναλλακτική λύση,
η οποία μπορεί να είναι ιδιαίτερα χρήσιμη για διαχειριστές δικτύου και λιγότερο έμπειρους χρήστες
που θέλουν ωστόσο να αξιοποιήσουν την πλήρη ισχύ του Nmap για τις δυνατότητες σάρωσης.
Το Angry IP scanner είναι ένα άλλο εργαλείο που προσφέρει απλότητα και ευκολία στη χρήση για βασικές εργασίες σάρωσης δικτύου.
Αυτό το εργαλείο αποτελεί εξαιρετική επιλογή για διαχειριστές ή χρήστες για την πραγματοποίηση σαρώσεων.
Τέλος, το Netcat, ή όπως ονομάζεται NC, είναι ένα ευέλικτο εργαλείο που συχνά υποτιμάται,
αλλά είναι απίστευτα ισχυρό όταν πρόκειται για δοκιμές δικτύου.
Το Netcat είναι ένα βοηθητικό πρόγραμμα ανοιχτής γραμμής εντολών που μπορεί να χρησιμοποιηθεί για δοκιμή και άνοιγμα θυρών και δεδομένων
μεταξύ των συσκευών και διαφορετικών καθιερωμένων παραγόντων σε ασκήσεις ομάδας.
Μία από τις πιο κοινές χρήσεις του Netcat είναι το "banner grabbing", το οποίο περιλαμβάνει τη σύνδεση σε μια ανοιχτή θύρα
για την εξαγωγή πληροφοριών σχετικά με την υπηρεσία που εκτελείται σε αυτήν τη θύρα.
Για παράδειγμα, εάν ο αναλυτής βρει μια ανοιχτή θύρα HTTP στο 8080,
μπορεί να χρησιμοποιήσει το Netcat για να αλληλεπιδράσει χειροκίνητα με την υπηρεσία πληκτρολογώντας NC,
Netcat, τη διεύθυνση IP και στη συνέχεια τον αριθμό θύρας.
Αυτό θα μπορούσε να επιτρέψει στον αναλυτή να στείλει αιτήματα HTTP πολύ χαμηλού επιπέδου
ή να λάβει banners που αποκαλύπτουν την έκδοση της υπηρεσίας και άλλες λεπτομέρειες
που μπορεί να είναι χρήσιμες για τον εντοπισμό των ευπαθειών.
Επιστρέφοντας στο Angry IP Scanner, είναι ένα ελαφρύ εργαλείο πολλαπλών πλατφορμών.
Είναι ιδανικό για τον γρήγορο καθορισμό του ποιες συσκευές είναι ενεργές στο δίκτυο.
Είναι όπως το mass scan ή η σάρωση Nmap για τον εντοπισμό ανοιχτών συσκευών
που είναι συνδεδεμένες στο δίκτυο.
Αυτό το καθιστά ένα εξαιρετικό εργαλείο, το Angry IP Scanner, για τους χρήστες
για τη διεξαγωγή μιας γρήγορης απαρίθμησης και για τον έλεγχο της υγείας και ούτω καθεξής.
Αλλά είναι πολύ παρεμβατικό.
Στην πράξη, ένας αναλυτής ασφαλείας μπορεί να συνδυάσει αυτά τα εργαλεία σε μια προσέγγιση επιπέδων στη σάρωση.
Πρώτον, μπορεί να χρησιμοποιήσουν ένα mass scan για να εντοπίσουν γρήγορα ενεργούς hosts και ανοιχτές θύρες σε έναν
μεγάλο χώρο διευθύνσεων.
Μόλις εντοπιστούν πιθανοί στόχοι, το Nmap μπορεί να χρησιμοποιηθεί για τη διεξαγωγή πιο εις βάθος ανάλυσης,
αποκαλύπτοντας τις υπηρεσίες που εκτελούνται σε αυτές τις ανοιχτές θύρες και εντοπίζοντας τις εκδόσεις τους.
Εάν βρεθεί μια ύποπτη υπηρεσία, ο αναλυτής μπορεί να χρησιμοποιήσει το Netcat για να αλληλεπιδράσει χειροκίνητα
με την υπηρεσία, να ανακτήσει banners ή να διερευνήσει περαιτέρω χρησιμοποιώντας ακατέργαστα πακέτα σε χαμηλό επίπεδο.
Για λιγότερο έμπειρους χρήστες, μπορούν να χρησιμοποιήσουν έναν ανιχνευτή hosts όπως το Angry IP Scanner ή το ZenMap
που είναι πολύ απλό στη χρήση και ένας πιο προσιτός τρόπος εκτέλεσης,
αλλά είναι σαν να χρειάζεσαι πιο προηγμένα εργαλεία και πιο προηγμένες ρυθμίσεις,
τελικά πηγαίνεις στη σάρωση Nmap.
Αυτό είναι.
Κάθε εργαλείο στο κιτ εργαλείων σάρωσης δικτύου φέρνει μοναδικά πλεονεκτήματα και τεχνικούς
συμβιβασμούς, ανάλογα με τους συγκεκριμένους στόχους και τις περιστάσεις της σάρωσης.
Το Nmap είναι ένα εργαλείο βιομηχανικού προτύπου γνωστό για την ευελιξία του και το βάθος της λειτουργικότητάς του.
Ένα από τα βασικά πλεονεκτήματα είναι το nmap scripting engine, τα scripts NSE,
που επιτρέπει στους χρήστες να αυτοματοποιούν μια μεγάλη ποικιλία εργασιών, όπως σάρωση ευπαθειών,
brute forcing κωδικών πρόσβασης και ακόμη και εκτέλεση σύνθετης ανίχνευσης υπηρεσιών ή επιθέσεων DoS.
Το Nmap διαπρέπει επίσης στη μυστική σάρωση, επιτρέποντας διαφορετικές επιλογές διαμόρφωσης,
και άλλες προηγμένες ρυθμίσεις, που καθιστούν δυσκολότερο για τα συστήματα ανίχνευσης εισβολών να το
εντοπίσουν εάν χρησιμοποιούνται πολύ προηγμένα, τόσο πολύ εξελιγμένα.
Αυτές οι δυνατότητες καθιστούν το Nmap ιδανικό για ολοκληρωμένες αξιολογήσεις δικτύου που
είναι βαθιά εικόνα των υπηρεσιών και των ευπαθειών.
Έχουμε δει το Netcat και το MassScan και όλα αυτά τα εργαλεία που μπορούν να χρησιμοποιηθούν για τη
σάρωση δικτύου. Ωστόσο, η σάρωση δικτύου, ανεξάρτητα από το εργαλείο που χρησιμοποιείται,
δεν είναι χωρίς νομικές και ηθικές εκτιμήσεις.
Η μη εξουσιοδοτημένη σάρωση, ακόμη και αν γίνεται με την πρόθεση βελτίωσης της ασφάλειας,
μπορεί να οδηγήσει σε σημαντικές νομικές συνέπειες.
Για παράδειγμα, νόμοι όπως ο νόμος περί απάτης και κατάχρησης υπολογιστών (CFAA) στις Ηνωμένες Πολιτείες,
ή η οδηγία για το κυβερνοέγκλημα στην Ευρωπαϊκή Ένωση,
καθιστούν παράνομη την πρόσβαση ή την παραβίαση συστημάτων υπολογιστών χωρίς εξουσιοδότηση.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, ακόμη και η διεξαγωγή απλών δραστηριοτήτων αναγνώρισης, όπως η σάρωση θυρών
μπορεί να θεωρηθεί παραβίαση αυτών των νόμων, ιδιαίτερα εάν η σάρωση παρεμποδιστεί
ως προάγγελος επίθεσης. Ηθικά, η σάρωση δικτύου πρέπει πάντα να εκτελείται
με τις κατάλληλες άδειες. Οι επαγγελματίες ασφαλείας αναμένεται να ακολουθούν
πρακτικές υπεύθυνης αποκάλυψης, διασφαλίζοντας ότι έχουν ρητή εξουσιοδότηση
πριν από τη διεξαγωγή οποιασδήποτε σάρωσης. Αυτή η εξουσιοδότηση χορηγείται τυπικά
μέσω κανόνων εμπλοκής (rules of engagement - ROE) ή συμβάσεων που περιγράφουν το πεδίο εφαρμογής,
τους στόχους και τα όρια της σάρωσης. Αυτά τα έγγραφα χρησιμεύουν ως νομική διασφάλιση τόσο
για τον επαγγελματία όσο και για τον οργανισμό, διασφαλίζοντας ότι οι δραστηριότητες σάρωσης είναι
σύμφωνες με τις ηθικές οδηγίες και δεν διαταράσσουν ακούσια τις υπηρεσίες
ούτε παραβιάζουν το απόρρητο των χρηστών. Τηρώντας τις ηθικές οδηγίες και το νομικό πλαίσιο,
οι επαγγελματίες ασφαλείας μπορούν να διασφαλίσουν ότι οι δραστηριότητες σάρωσης τους συμβάλλουν στη βελτίωση
της ασφάλειας αντί να προκαλούν ακούσια οποιαδήποτε βλάβη.
Ας αναλύσουμε το σενάριο όπου ένας Διαχειριστής Δικτύου ελέγχει ένα τοπικό
υποδίκτυο .1.0 για παράδειγμα. Οι χρήστες μπορούν να χαρτογραφήσουν για να αποκτήσουν πληροφορίες σχετικά με τις ενεργές συσκευές
και τις υπηρεσίες εντός του δικτύου. Η διαδικασία ξεκινά με ένα απλό βήμα ανακάλυψης
κεντρικού υπολογιστή. Ο διαχειριστής εκτελεί την εντολή Nmap -sn,
και στη συνέχεια την IP του δικτύου. Αυτή η εντολή στέλνει αιτήματα ηχούς ICMP, επίσης ως
αίτημα ping σε ολόκληρο το υποδίκτυο. Επιπλέον, στα τοπικά δίκτυα το
nmap μπορεί να χρησιμοποιήσει σάρωση ARP για να εντοπίσει ενεργές συσκευές, καθώς το ARP λειτουργεί ακόμη και όταν
το ICMP μπλοκάρεται από τείχη προστασίας. Είναι σαν μια δημόσια διαθέσιμη πληροφορία χρησιμοποιώντας το
πρωτόκολλο επίλυσης διευθύνσεων. Ο διακόπτης -sn λέει στο nmap να μην
εκτελέσει καμία σάρωση θυρών, ελέγχει μόνο για την παρουσία ενεργών hosts.
Εάν η συσκευή ανταποκριθεί, το Nmap τη σημειώνει ως ενεργή, παρέχοντας στον διαχειριστή
μια λίστα συσκευών που είναι online εντός του υποδικτύου.
Στη συνέχεια, ο διαχειριστής εστιάζει σε μια συγκεκριμένη συσκευή, για παράδειγμα .1.1, και ελέγχει για κοινές
ανοιχτές θύρες χρησιμοποιώντας την εντολή Nmap -p 22,80,443. Αυτή η σάρωση εστιάζει στον έλεγχο
του εάν η συσκευή στόχος έχει συγκεκριμένες θύρες ανοιχτές, όπως SSH, HTTP και HTTPS.
Αυτές χρησιμοποιούνται συνήθως για απομακρυσμένη πρόσβαση και υπηρεσίες που βασίζονται στο web.
Η εντολή στέλνει πακέτα SYN και ανακαλύπτει εάν οι θύρες είναι ανοιχτές, κλειστές ή φιλτραρισμένες από το τείχος προστασίας.
Αυτή η διαδικασία είναι χρήσιμη για τον εντοπισμό πιθανών φορέων επίθεσης σε μια συγκεκριμένη συσκευή.
Για να αποκτήσετε πιο λεπτομερείς πληροφορίες σχετικά με τις υπηρεσίες που εκτελούνται σε μια συγκεκριμένη θύρα,
μπορείτε να χρησιμοποιήσετε το -p 80 και έτσι να ανακαλύψετε μια συγκεκριμένη θύρα, ή να έχετε ένα εύρος από
1 έως 1.000 και να ελέγξετε ποιες θύρες από αυτές είναι ανοιχτές στην πραγματικότητα.
Το -sV θα υπενθυμίσει ότι αυτό αφορά την έκδοση και θα παρέχει την έκδοση της
συγκεκριμένης υπηρεσίας που έχει τη θύρα ανοιχτή. Το -sn χρησιμοποιείται για την εκτέλεση της σάρωσης ping
και το -p για τις θύρες και το -sV για τις εκδόσεις.
Επομένως, μια άλλη σημαντική επιλογή είναι οι επιλογές χρονισμού που μπορούν να προσαρμόσουν το πόσο γρήγορα το Nmap εκτελεί σαρώσεις,
με τις πιο αργές σαρώσεις να είναι λιγότερο πιθανό να ενεργοποιήσουν ειδοποιήσεις από τα συστήματα ανίχνευσης εισβολών.
Επομένως, το -T έχει τις δικές του μεταβλητές για τη ρύθμιση του ορίου του χρονισμού,
και υπάρχουν επίσης άλλες επιλογές όπως μορφές εξόδου. Μπορείτε να εξαγάγετε το αποτέλεσμα του
Nmap σε ένα συγκεκριμένο αρχείο, ορίζοντας -oN ή -oX, αφήστε τον διαχειριστή
να αποθηκεύσει σαρώσεις σε διαφορετικές μορφές όπως απλό κείμενο ή XML ή JSON και ούτω καθεξής.
Τα scripts NSE επιτρέπουν την εκτέλεση των scripts που μπορούν να αυτοματοποιήσουν τη σάρωση
ευπαθειών, επομένως αυτό είναι πολύ σημαντικό να το χειριστείτε στο Nmap.
Για αρχή, οι μαθητές θα ξεκινήσουν τη διαδικασία με μια βασική σάρωση ανακάλυψης κεντρικού υπολογιστή.
Χρησιμοποιώντας την εντολή Nmap -sn και στη συνέχεια την IP του δικτύου.
Κανονικά στην IP του δικτύου στον προσαρμογέα host only υπάρχει το 56.0,
αλλά αυτό μπορεί να ρυθμιστεί διαφορετικά αν θέλετε.
Θα εντοπίσουν ποιες εικονικές μηχανές (VMs) είναι ενεργοποιημένες αυτή τη στιγμή στο δίκτυο,
οπότε θα ανακαλύψουν το webgoat, το dvwa ή όποια ευάλωτη μηχανή έχουν
ανεβάσει στο δίκτυό τους. Αυτό το βήμα μιμείται το πρώτο στάδιο μιας αξιολόγησης
δικτύου όπου οι επαγγελματίες ασφαλείας καθορίζουν ποιοι hosts είναι online
και έτοιμοι για περαιτέρω εξέταση. Μόλις εντοπίσουν ενεργούς hosts,
η επόμενη εργασία θα είναι η σάρωση θυρών. Για παράδειγμα, εκτελώντας το Nmap
scanning -p και στη συνέχεια ορίζουν το εύρος των αριθμών
θυρών και τη διεύθυνση IP του συγκεκριμένου VM, οι μαθητές θα είναι σε θέση
να ελέγξουν τις κοινές υπηρεσίες όπως FTP, SSH, HTTP και ούτω καθεξής.
Αυτές είναι τυπικές θύρες ενδιαφέροντος στη βασική σάρωση ασφαλείας.
Τέλος, οι μαθητές θα εμβαθύνουν στην ανάκριση υπηρεσιών με μια εντολή όπως -sV
για να βρουν τις συγκεκριμένες εκδόσεις της ευάλωτης υπηρεσίας.
Μέσω αυτού του εργαστηρίου οι μαθητές θα εξερευνήσουν επίσης αρκετές προηγμένες επιλογές Nmap
και για να προσαρμόσουν τις σαρώσεις τους θα χρησιμοποιήσουν -v, -oN,
-oX για εξαγωγή σε XML και μπορούν να χρησιμοποιήσουν επιλογές χρονισμού όπως
T3 για να προσαρμόσουν τον χρονισμό της σάρωσης, εξισορροπώντας την ταχύτητα με τη μυστικότητα,
κάτι που είναι σημαντικό σε σενάρια πραγματικού κόσμου όπου η αποφυγή ανίχνευσης είναι συχνά προτεραιότητα.
Είναι ζωτικής σημασίας οι σαρώσεις να διεξάγονται μόνο σε sandbox ή συστήματα με άδεια,
ελεγχόμενα περιβάλλοντα όπως δίκτυο NAT και εργαλεία εικονικοποίησης όπως το virtual box
θα παρέχουν αυτήν την ευκαιρία. Διαφορετικά, οι μαθητές μπορούν να χρησιμοποιήσουν επίσης το scanme.nmap.org
που είναι ένας ιστότοπος που προσφέρεται από το Nmap για να κάνετε δοκιμαστικές σαρώσεις χωρίς νομικά ζητήματα.
Δουλεύοντας με τις ρυθμίσεις ελέγχου, οι μαθητές μπορούν να δοκιμάσουν και να τροποποιήσουν τις τεχνικές σάρωσης τους
χωρίς να ανησυχούν για παραβίαση πολιτικών ή πρόκληση διαταραχών.
Τα αποτελέσματα των σαρώσεων πρέπει να τεκμηριώνονται προσεκτικά και οι μαθητές
πρέπει να αναλύουν τα δεδομένα κριτικά. Θα τους ζητηθεί να ερμηνεύσουν
τη σημασία κάθε θύρας και της σχετικής υπηρεσίας.
Για παράδειγμα, μια ανοιχτή θύρα SSH θα μπορούσε να υποδεικνύει έναν πιθανό φορέα για επιθέσεις απομακρυσμένης σύνδεσης
εάν χρησιμοποιούνται αδύναμοι κωδικοί πρόσβασης χρησιμοποιώντας επιθέσεις brute force, ενώ μια ανοιχτή θύρα HTTP
θα μπορούσε να εκθέσει μια ευάλωτη εφαρμογή ιστού σε εκμετάλλευση. Ενθαρρύνοντας τους μαθητές να σκεφτούν
σχετικά με τις επιπτώσεις ασφαλείας που θα προκύψουν από κάθε σάρωση, θα τους βοηθήσει να αναπτύξουν όχι μόνο
την τεχνική τους επάρκεια αλλά και την αναλυτική τους σκέψη που είναι απαραίτητη
για αποτελεσματικές πρακτικές κυβερνοασφάλειας σε σενάρια πραγματικού κόσμου.